شخصی که ممنوع الخروج باشد؛ به دلیل یک منع قانونی، اجازه ندارد از کشور خود خارج شود. زوج و زوجه بنا به دلایل مختلف در شرایطی میتوانند همسر خود را ممنوع الخروج کنند. در ادامه این مطلب با مقررات مربوط به ممنوع الخروج کردن همسر آشنا میشویم؛ همراه ما باشید.
کدام افراد ممکن است ممنوع الخروج شوند؟
به طور کلی در موارد زیر احتمال ممنوع الخروجی وجود دارد:
- افرادی که برای خروج از کشور به اجازه شخص دیگری نیاز دارند. برای مثال زن شوهر به اجازه همسر و دختر مجرد تا ۱۸ سالگی به اجازه پدر نیاز دارد. بر همین اساس این افراد ممکن است از سوی شخص صاحب اجازه ممنوع الخروج شوند.
- بدهکاران قطعی مالیاتی
- اشخاصی که با رای دادگاه یا اجرائیه ثبت اسناد و املاک کشور به عنوان بدهکار شناخته شدهاند و بدهی قطعی دارند. برای مثال زوج ممکن است به واسطه عدم پرداخت مهریه از سوی زوجه ممنوع الخروج شود.
- افرادی که در خارج از مرزهای ایران سابقه کلاهبرداری، دزدی و … دارند.
- افرادی که بنا به مصلحت کشور، اجازه خروج از ایران را ندارند. برای مثال در برخی از مشاغل، کارمندان ممکن است ممنوع الخروج شوند. البته در این مورد، ممنوع الخروجی فرد به او اعلام میشود.

شرایط ممنوع الخروج کردن همسر
همانطور که گفتیم ممنوع الخروج کردن همسر هم از سوی زوج و هم توسط زوجه امکانپذیر است. در ادامه به تفکیک هر یک از این موارد را بررسی میکنیم.
نحوه ممنوع الخروج کردن همسر توسط زوج
بر اساس قانون، زن متاهل برای دریافت گذرنامه و خروج از کشور به اجازه شوهر خود نیاز دارد. بر همین اساس زن برای خروج از کشور باید از همسر خود رضایتنامه محضری بگیرد و یا ضمن وکالتنامهای این اجازه را دریافت کند.
بنابراین، زن متاهل به طور کلی ممنوع الخروج است و برای خروج باید اذن شوهر را دریافت کند. با این حال ممکن است زن در زمان مجردی یا بعد از ازدواج با اذن زوج گذرنامه دریافت کرده باشد، در این صورت مرد همچنان میتواند زوجه را ممنوع الخروج کند. البته لازم به ذکر است که مردانی که ساکن خارج از ایران هستند؛ نمیتوانند همسر خود را ممنوع الخروج کنند.
زوج برای ممنوع الخروج کردن همسر خود باید به اداره گذرنامه و اتباع نیروی انتظامی تهران یا دفاتر گذرنامه شهرستانها رجوع کند و دادخواستی برای ممنوع الخروج کردن زوجه ارائه نماید. در نهایت مدارک و دادخواست بررسی میشود و با تایید ممنوع الخروجی توسط رئیس اداره گذرنامه این موضوع در سیستم ثبت میگردد.
مرد برای جلوگیری از خروج همسر خود باید اصل شناسنامه و کارت ملی و سند ازدواج یا رونوشت آن را به همراه داشته باشد.
نحوه ممنوع الخروج کردن همسر توسط زوجه
زن ضمن دادخواست مطالبه مهریه از طریق اداره اجرای ثبت، میتواند زوج را ممنوع الخروج کند. برای ممنوع الخروج کردن همسر، زوجه باید بعد از صدور اجرائیه علیه شوهر به اداره ثبت اسناد و املاک مراجعه کند و برای ممنوع الخروج کردن شوهر بابت مهریه درخواست دهد.
برای مطالبه مهریه در قدم اول باید با عقدنامه و شناسنامه به دفترخانهای که ازدواج در آن ثبت شده رجوع کنید و پس از آن به صورت کتبی از سردفتر، صدور اجرائیه را تقاضا کنید. در مرحله بعدی یک نسخه از این اجرائیه برای مرد ارسال میگردد و از تاریخ ابلاغ او یا ضامن وی، ۱۰ روز فرصت دارد که دین را بپردازد یا برای پرداخت آن اقدامی کند.
مرد تا زمانیکه مهریه و دین خود را به زوجه نپرداخته یا رضایت او را کسب نکرده است، ممنوع الخروج خواهد بود. گاهی ممکن است مرد دادخواست اعسار دهد و مهریه قسطبندی شود. در این صورت ممنوع الخروج کردن همسر تا زمان پایان همه اقساط ادامه مییابد و مرد بعد از پرداخت اقساط و همه بدهیهای عقبمانده میتواند از کشور خارج شود.
در رابطه با توقیف اموال برای مهریه بیشتر بخوانید.
البته در برخی موارد شغل مرد به نحوی است که به سفر خارج از کشور نیاز دارد. در این صورت مرد میتواند برای رفع ممنوعیت سفر درخواست دهد و اگر شرایط خاص وی توسط دادگاه احراز شود؛ ممنوعیت وی برطرف میشود.
بنابراین مرد برای رفع ممنوع الخروجی راهی جز پرداخت مهریه یا جلب رضایت زوجه ندارد و حتی نمیتواند مالی را برای رفع ممنوعیت به عنوان وثیقه به اداره ثبت بسپارد.
استعلام ممنوع الخروج کردن همسر و شرایط آن
به طور کلی جز در برخی موارد، افراد از ممنوع الخروج شدن خود مطلع نمیشوند. با این حال امکان پیگیری و استعلام ممنوع الخروجی وجود دارد. برای این کار میتوان بسته به شرایط، به صورت آنلاین و یا حضوری استعلام گرفت.
برای استعلام ممنوع الخروجی مهریه به واسطه سازمان ثبت اسناد و املاک، باید به سایت exitban.ssaa.ir مراجعه کرده و مشخصات خود را وارد کنید تا از وضعیت خروج از کشور خود مطلع شوید.
البته استعلام ممنوع الخروج کردن همسر توسط زوج به صورت آنلاین امکانپذیر نیست. بنابراین زوجه برای اطلاع از وضعیت خود در این خصوص باید با در دست داشتن گذرنامه به اداره پلیس گذرنامه رجوع کند.
وکالت بلاعزل برای خروج از کشور
همانطور که پیش از این گفتیم، زوجه برای خروج از کشور به اذن زوج نیاز دارد. امکان ممنوع الخروج کردن همسر توسط زوج در بسیاری از موارد ممکن است برای زنان مشکلات متعدد ایجاد کند؛ زیرا یک حق طبیعی از زوجه به واسطه ازدواج سلب شده است که عادلانه و منطقی نیست. برای مثال زنان ورزشکار ممکن است در فرایند خروج از کشور و شرکت در مسابقات بینالمللی با مشکل مواجه شوند. بر همین اساس بهتر است زوجه در ضمن عقد ازدواج یا پس از عقد در دفتر اسناد رسمی از همسر خود برای تمدید گذرنامه و خروج از کشور وکالت بلاعزل بگیرد.
در این مطلب با شرایط ممنوع الخروج کردن همسر و مقررات آن آشنا شدیم. برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید با کارشناسان حقوقی ما تماس بگیرید.

