مالیات بر ارث سپرده بانکی

پس از اینکه شخصی فوت کرد، شناسنامه وی ابطال و حساب‌های شخصی او مسدود می‌شود. در پی این امر، ورثه تا زمان انحصار وراثت نمی‌توانند از حساب بانکی متوفی پولی برداشت کنند. بر همین اساس برای اینکه حساب متوفی در دسترس قرار بگیرد باید گواهی انحصار وراثت صادر شود. این گواهی اثبات می‌کند که چه کسانی و هر کدام تا چه میزان در ماترک سهم دارند.

بعد از صدور گواهی انحصار وراثت، ورثه باید مبلغی را تحت عنوان مالیات بر ارث بپردازند. این مالیات به ماترک متوفی تعلق می‌گیرد و وراث تا پیش از پرداخت آن اجازه ندارند اموال را بفروشند یا منتقل کنند. این مالیات شامل سپرده‌های بانکی متوفی نیز می‌شود و ورثه باید برای دسترسی به حساب، مالیات بر ارث سپرده بانکی را بپردازند.

معافیت مالیات بر ارث سپرده بانکی

در صورتیکه تاریخ فوت متوفی سال ۱۳۹۴ یا پیش از آن باشد، ۸۰ درصد از مبلغ حساب بانکی وی از مالیات بر ارث سپرده بانکی معاف می‌گردد

نرخ مالیات بر ارث سپرده بانکی

نرخ مالیات بر ارث سپرده بانکی بر اساس نسبت ورثه با متوفی و تاریخ فوت وی متغیر است. به عبارت دیگر نرخ مالیات برای ورثه نزدیک کمتر از وراث دور است.

نرخ مالیات بر ارث سپرده متوفی سال ۹۴ یا پیش از آن به شکل زیر است:

• برای سپرده تا سقف ۵ میلیون تومان، نرخ مالیات طبقه اول ۵ درصد و نرخ مالیات بر ارث سپرده طبقه دوم و سوم به ترتیب ۱۵ و ۳۵ درصد است.
• برای سپرده تا سقف ۲۰ میلیون تومان، نسبت به مازارد ۵ میلیون تومان، برای طبقه اول تا سوم به ترتیب ۱۵، ۲۰ و ۴۵ درصد است.
• برای سپرده تا سقف ۵۰ میلیون تومان، نسبت به مازاد ۲۰ میلیون تومان، نرخ مالیات به ترتیب ۲۵، ۳۵ و ۵۵ درصد برای طبقه اول، دوم و سوم است.
• برای سپرده بیشتر از ۵۰ میلیون تومان، نسبت به مازاد ۵۰ میلیون، نرخ مالیات بر ارث سپرده بانکی برای طبقه اول تا سوم به ترتیب ۳۵، ۴۵ و ۶۵ درصد است.

در صورتیکه متوفی در سال ۹۵ یا بعد از آن فوت کرده باشد، نرخ مالیات بر ارث سپرده برای طبقه اول وراث ۳ درصد، برای طبقه دوم ۶ درصد و برای طبقه سوم ۱۲ درصد است.

چه کسانی جز وراث متوفی هستند و باید مالیات بر ارث سپرده بانکی بپردازند؟

وراث در هر طبقه با توجه به نسبت و نزدیکی با متوفی به شکل زیر دسته‌بندی می‌شوند:

• وراث طبقه اول : پدر، مادر، شوهر، اولاد و فرزند اولاد
• وراث طبقه دوم : اجداد، برادر، خواهر و فرزندان آن‌ها
• وراث طبقه سوم : عمو، دایی، عمه، خاله و فرزندان آن‌ها

در صورتیکه هر یک افراد طبقه بالاتر زنده باشد، به طبقه پایین‌تر ارث تعلق نمی‌گیرد.

مالیات بر ارث پول نقد

پول نقد، وجهی است که متوفی در خارج از بانک و در منزل خود نگه داشته است. این پول برای اداره مالیات قابل شناسایی و محاسبه نیست. در نتیجه ورثه بدون ابراز آن در اظهارنامه مالیات بر ارث، در موردش تصمیم می‌گیرند. البته ممکن است این پول نقد در صندوق امانات نگهداری شود که در این صورت تا زمان انحصار وراثت مسدود می‌شود. ورثه برای دسترسی به پول نقد نگهداری شده در صندوق امانات باید مالیاتی را تحت عنوان مالیات بر ارث پول نقد بپردازند که نرخ آن برای طبقه اول، دوم، سوم به ترتیب ۱۰، ۲۰ و ۴۰ درصد از پول موجود در صندوق است.

تفاوت مالیات بر ارث سپرده بانکی با مالیات بر ارث حساب‌های موسسات مالی و اعتباری

وضعیت مالیات بر ارث در خصوص حساب متوفی در موسسات مالی و اعتباری با مالیات بر ارث سپرده بانکی متفاوت است. ورثه طبقه اول، دوم و سوم برای دسترسی به موجودی موسسات مالی واعتباری باید با نرخ ۱۰، ۲۰ و ۴۰ درصد، مالیات بپردازند.

اولویت مالیات بر ارث حساب بانکی

در برخی موارد ورثه برای هزینه‌های کفن و دفن و سایر مسائل مالی مربوط به مرگ متوفی، با مشکل کمبود نقدینگی مواجه می‌شوند. در چنین شرایطی برای پرداخت هزینه‌ها از حساب بانکی متوفی باید در ابتدا مالیات بر ارث حساب بانکی را بپردازند تا به موجودی سپرده دسترسی پیدا کنند.

نحوه پرداخت مالیات بر ارث سپرده بانکی

ورثه برای اطلاع از میزان موجودی سپرده متوفی و مبلغ مالیات بر ارث سپرده بانکی و پرداخت آن، باید به اصلی‌ترین شعب بانک مراجعه کنند و فرم مربوطه را برای پرداخت مالیات پر نمایند. در مرحله بعدی مالیات مذکور از حساب متوفی کسر می‌شود و حساب برای برداشت مابقی موجودی، در دسترس وراث قرار می‌گیرد.

به طور کلی معمولا بسیاری از افراد از میزان سهم‌‌الارث خود مطلع نیستند و نسبت به حقوق مادی و معنوی خود آگاهی ندارند، در همین راستا بهتر است برای کسب اطلاعات کامل و دقیق در خصوص نحوه تقسیم ارث و پرداخت مالیات بر ارث، حتما از یک وکیل انحصار وراثت مشورت بگیرند تا در جریان پیگیری امور با مشکل مواجه نشوند.