قانون ازدواج دختر باکره چگونه است؟

آیا با قانون جدید ازدواج دختر باکره آشنایی دارید؟ در این مقاله با این قانون از جمله شرایط جدید ازدواج دختر بدون اجازه پدر، اجازه ازدواج دختر بالای 30 سال، اجازه ازدواج دختر در صورت فوت پدر، اذن پدر در ازدواج موقت و بررسی فتوا مراجع تقلید و در نهایت اجازه ازدواج دختر در صورت طلاق پدر را بررسی می‌کنیم.

یکی از سوال‌های حقوقی که برای دخترانی که در شرف ازدواج هستند پیش می‌آید این است که چرا برای ازدواج نیاز به اجازه پدر دارند؟ و اگر پدر با ازدواج آن‌ها مخالفت کرد از نظر قانونی چه راهکاری وجود دارد؟ برای پاسخ به این سوال ابتدا به اختصار مهمترین قوانین حقوقی و فقهی مربوط به اجازه ازدواج دختر باکره را برایتان شرح می‌دهیم.

طبق ماده 1043 قانون مدنی، نکاح دختری که هنوز شوهر نکرده (باکره) اگر چه به سن بلوغ رسیده باشد، موقوف به اجازه پدر یا جد پدری اوست. ولی هرگاه پدر یا جد پدری بدون علت موجه از دادن اجازه خودداری کنند، دختر می‌تواند با معرفی کامل مردی که می‌خواهد با او ازدواج کند با داشتن شرایط نکاح و مهریه‌ایی که بین خود تعیین کردند، به دادگاه مدنی خاص مراجعه و توسط دادگاه مزبور مراتب به پدر یا جد پدری اطلاع داده می‌شود. بعد از 15 روز از تاریخ اطلاع و عدم پاسخ موجه از طرف ولی، دادگاه مزبور می‌تواند اجازه نکاح را صادر کند.

اجازه ولی در ازدواج دختر باکره از منظر حقوقی

• از نظر حقوقی در این که پدر یا جد پدری بر دختر بالغ غیر باکره هیچ‌گونه ولایتی ندارد و ازدواج چنین دختری موقوف به اراده و نظر خود اوست تردیدی وجود ندارد.
• اصولا کسی بر شخصی که بالغ رشید است، ولایت ندارد.
• بالغ رشید یعنی پسر 15 ساله یا دختر 9 ساله‌ایی که توانایی عقلی لازم را برای تصرفات اموال و دارایی‌های خود دارد.
• همین که فردی رشید و بالغ شد می‌تواند در امور خود تصمیم بگیرد.
• اما قانون به طور استثناء ولایت پدر و جد پدری را برای ازدواج دختر بالغ باکره حتی اگر رشید شده باشد پذیرفته است.

اجازه پدر در ازدواج دختر باکره از منظر فقهی

 یه طور مختصر و به زبان ساده باید بگوییم، تمامی فقهایی که اجازه ولی را در خصوص ازدواج دختر باکره شرط دانسته‌اند به این موارد اذعان دارند که:

• اعتبار اجازه پدر تنها در صورتی است که ولی از این اختیار بدون علت موجه استفاده نکند.
• عدم اجازه ولی بر ازدواج باید مستند به علل و دلایل منطقی و موجه باشد.
• چنانچه با وجود خواستگار شایسته و تمایل دختر، پدر وی از اجازه دادن خودداری کند؛ در این صورت اعتبار اجازه وی از بین می‌رود.
• اثبات موجه بودن دلایل رد عقد نکاح، به عهده ولی نیست بلکه چنانچه پس از ازدواج، پدر عقد واقع شده را تنفیذ نکند، کافی است که عدم موافقت خود را در دادگاه اثبات کند. اثبات موجه نبودن دلایل رد و عدم موافقت ولی برعهده زوجین است.

شرایط جدید ازدواج دختر بدون اجازه پدر چیست؟

ازدواج دختر باکره نیازمند اجازه پدر یا جد پدری اوست؛ ولو آن که دختر بالغ باشد. این در حالی است که چنانچه پدر یا جد پدری بدون علت موجه از دادن اجازه مضایقه کنند، اجازه ایشان ساقط و در این صورت شما می‌توانید با معرفی کامل مردی که می‌خواهید با او ازدواج نمایید و شرایط نکاح و مهری که بینتان قرار داده شده است، پس از اخذ اجازه در دادگاه از دادگاه به دفتر ازدواج مراجعه کرده و نسبت به ثبت ازدواج خود اقدام کنید.

اجازه پدر برای ازدواج دختری که باکره نیست چگونه است؟

مطابق رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور، در صورتی که زن باکره نباشد نیاز به اجازه پدر ندارد ولو این که از راه نامشروع بکارت خود را از دست داده باشد.

اجازه ازدواج دختر بالای 30 سال چگونه است؟

این که چند سالی شنیده می‌شود که می‌گویند دختر بالای 30 سال نیاز به اذن و اجازه پدر ندارد از اساس کذب محض و شایعه‌ایی دروغین است.

طبق ماده 1043 قانون مدنی ازدواج دختر باکره منوط به اذن پدر است. تشخیص بکارت یا عدم بکارت هم دست طرفین رابطه نیست و باید توسط پزشک تشخیص داده شود. در واقع می‌توان گفت داخل این مفهوم، عدم سابقه ازدواج هم مستتر است. از طرفی نباید تصور کرد اگر بانویی از طرق غیر متعارف مانند ورزش کردن یا تجاوز بکارتش را از دست داد، دیگر نیاز به اذن پدر ندارد.

امنتناع پدر در اجازه ازدواج دختر به‌ چه شکلی است؟

امتناع ولی از دادن اجازه بر ازدواج ممکن است به یکی از اشکال زیر باشد:

• بدون علت ازدواج را رد کند.
• به استناد به علت غیر موجه آن را رد کند.
• هیچگونه نظر موافق یا مخالفی را اعلام نکند.

اجازه ازدواج دختر در صورت فوت پدر چگونه است؟

زمانی که ولی قهری دختر یعنی پدر یا جد پدری وی در قید حیات نباشند، گرفتن و تحصیل اجازه قیم دختر (اگر دختر قیم داشته باشد) لزومی ندارد و دختر می‌تواند به اراده خود اقدام به ازدواج کند. ماده 1044 قانون مدنی در این مورد شفاف بیان می‌کند که اجازه را باید پدر یا جد پدری بدهد و اگر پدر یا جد پدری به هر علتی تحت قیمومت باشد اجازه قیم لازم نیست. در رابطه با شرایط قیم شدن در ایران بخوانید.

اذن پدر در ازدواج موقت چگونه است؟

اذن پدر در ازدواج موقت، براساس نظریات علماء شیعه متفاوت است. بر این اساس 5 نظر برای اذن پدر در ازدواج موقت دختر باکره وجود دارد:

• عده‌ایی از آن‌ها معتقدند در ازدواج موقت، دختر باکره‌ای که به حد بلوغ رسیده و مصلحت خود را تشخیص می‌دهد، اذن پدر لازم است. (امام خمینی، مکارم شیرازی، شبیری زنجانی، تبریزی، نوری همدانی)
• عده‌ای آن‌را بنابر احتیاط واجب لازم می‌دانند و براساس احکام دینی، در چنین موردی می‌توان به مرجع تقلید دیگری رجوع کرد. (آیت الله خامنه‌ای، اراکی، خوئی، گلپایگانی، فاضل لنکرانی، صافی، وحید خراسانی)
• عده‌ای از مراجع معتقدند اذن پدر در ازدواج موقت دختر باکره تکلیفاً لازم است یعنی اگر بدون اجازه پدر عقد خوانده شود صحیح است ولی فردی که باید اجازه می‌گرفت و نگرفته معصیت کار است. (آیت الله بهجت)
• گروهی دیگر اعتقاد دارند اذن پدر لازم نیست ولی خوب است رعایت شود. (آیت الله اردبیلی)
• و در نهایت، عده‌ای معتقدند که ازدواج موقت درباره دختری که مستقل است و صلاح خود را می‌داند، نیازی به اذن پدر ندارد. ( آیت الله سیستانی اذن پدر را بنابر احتیاط واجب لازم می‌داند نه به فتوا).

اجازه ازدواج دختر در صورت طلاق پدر چگونه است؟

گاهی پدر یا جد پدری دختر زنده‌اند ولی در دسترس نیستند؛ برای مثال پدر طلاق گرفته و در یک کشور یا شهر دیگر زندگی می‌کند. طبق قانون زمانی که ولی دختر در دسترس نباشند دختر باید از دادگاه اجازه ازدواج بگیرد.

اگر پدر یا جد پدری شرایط حضور در جلسه ازدواج دختر را نداشته باشند مثلا بیمار باشند، می‌توانند به شخص دیگری وکالت دهند تا او سند ازدواج از طرف ولی دختر امضاء کند.

همان‌طور که گفتیم اگر پدر یا جد پدری دختر فوت شده باشند، دیگر نیازی به اذن شخص دیگری مثل مادر، برادر یا عمو نیست و دیگران حق دخالت در ازدواج دختر باکره را ندارند. ازین رو تنها ولی (پدر یا جد پدری) دختر اجازه اذن را دارد.