طلاق رجعی چیست و چه شرایطی دارد؟

طلاق به دو صورت رجعی و بائن قابل تصور است. در طلاق بائن مرد پس از جدایی در زمان عده امکان رجوع به همسر خود را ندارد. به عبارت دیگر اگر زوجین بخواهند مجدد زندگی خود را آغاز کنند باید دوباره به عقد نکاح هم درآیند. در مقابل؛ در طلاق رجعی مرد می‌تواند در زمان عده به زن رجوع کند. به عبارت دیگر، زن در ایام عده  همچنان مانند همسر مرد است و حتی مرد باید به همسر خود نفقه نیز بپردازد. در ادامه این مقاله، به موضوع طلاق رجعی می‌پردازیم و اینکه طلاق توافقی در کدام نوع قرار دارد؟

دریافت مشاوره رایگان از وکیل طلاق توافقی

انواع طلاق رجعی

در طلاق رجعی زن باید عده نگه دارد و مرد می‌تواند در طول عده از طلاق رجوع کند. این نوع طلاق دارای دو وصف زیر است:

• زن پس از طلاق در طول عده نمی‌تواند با مرد دیگری ازدواج کند.
• در زمان عده بدون نیاز به عقد مجدد مرد می‌تواند به زندگی مشترک بازگردد.

بنابراین نکات، طلاقی که عده نداشته باشد، مانند طلاق زن یائسه یا طلاق قبل از رابطه جنسی، طلاق بائن هستند. علاوه بر این، در مواردی که امکان رجوع وجود ندارد، حتی اگر زن مجبور به نگه داشتن عده باشد، مانند طلاق برای بار سوم  و یا طلاق خلع نیز طلاق بائن است و رجعی محسوب نمی‌شود.

شرایط تحقق رجوع در طلاق رجعی

رجوع از طلاق توسط مرد و با اراده وی اتفاق می‌افتد. بر همین اساس هر عملی توسط مرد که نشان دهنده اعلام رجوع باشد مانند بوسیدن، لمس کردن یا هر سخنی به معنای رجوع است. البته برای صحت رجوع لازم نیست که حتما این قصد به زن اطلاع داده شود. با این حال به لحاظ منطقی زمانی که زن از رجوع مرد مطلع شود، اجرای وظایف زناشویی بر او واجب می‌شود و پیش از اطلاع از او چنین انتظاری نمی‌رود.

لازم به ذکر است که رجوع از طلاق باید حتما ظرف ۱ ماه پس از رجوع در دفتر اسناد رسمی به ثبت برسد و مردی که این رجوع را ثبت نکند، به مجازات عدم ثبت رجوع محکوم می‌شود.

آثار طلاق رجعی

• مرد در طول عده باید به زن نفقه بپردازد.
• زن در طول عده همچنان در حکم همسرد مرد است.
• اگر در طول عده طلاق رجعی یکی از زوجین فوت کند، طرف مقابل از شامل انحصار وراثت می شود.
• اگر یکی از زوجین در زمان عده فوت کند طرف دیگر می‌تواند جسم بی‌جان متوفی را غسل دهد.
• هزینه کفن مطلقه در این صورت به عهده شوهر است.
• هزینه فطره زوجه بر عهده مرد است.
• نزدیکی در زمان عده به معنی رجوع است، حتی اگر مرد واقعا قصد رجوع نداشته باشد.
• خواستگاری از زنی که در عده طلاق رجعی است نه به صورت صریح و نه ضمنی، جایز نیست.
• زنای هر یک از زوجین در مدت عده زنای محصنه است.
• زنا با زنی که در عده طلاق رجعی است، موجب حرمت ابدی می‌شود.
• حق ازدواج از مرد در این مدت ساقط می‌شود.
• تا زمانیکه زن در عده است، شوهر نمی‌تواند با خواهر زن ازدواج کند.
• اگر در مدت عده مرد فوت کند، زوجه باید عده وفات نگه دارد.
• زوجه در زمان عده اجازه ترک منزل بدون رضایت زوج را ندارد.
• برای حج واجب زن به اجازه شوهر نیاز ندارد اما اگر حج مستحب باشد باید در طول عده نیز برای رفتن به حج،‌ از مرد اجازه بگیرد.

ثبت طلاق رجعی در شناسنامه

بر اساس ماده ۳۸ قانون حمایت از خانواده مصوب سال ۱۳۹۲ صیغه طلاق در طلاق رجعی مطابق مقررات صورتجلسه می‌شود اما ثبت آن مشروط به ارائه یک گواهی کتبی است که در آن حداقل ۲ شاهد شهادت دهند که زوجه تا پایان عده در منزل مشترک ساکن بوده است. اگر در طول عده رجوع رخ دهد، صورتجلسه باطل است. اما در صورت عدم رجوع صورتجلسه تکمیل و طلاق به طور رسمی ثبت می‌گردد. این صورتجلسه باید توسط سردفتر، زوجین یا نمایندگان آن‌ها و دو شاهد امضا شود.

لازم به ذکر است که در صورت درخواست زوجه، یک گواهی مبنی بر اجرای صیغه طلاق و عدم رجوع زوج به او داده می‌شود. بنابراین،‌ پس از پایاین این مدت و انقضای زمان عده و عدم رجوع مرد، طلاق ثبت می‌شود.

پس به زبان ساده‌تر بعد از اینکه دادگاه حکم طلاق رجعی را صادر کرد، سردفتر صیغه طلاق را اجرا می‌کند و این موضوع در یک صورتجلسه ذکر می‌شود، اما تا زمان تحقق دو شرط زیر در شناسنامه زوجین ثبت نمی‌شود:

• پایان زمان عده و شهادت دو نفر مبنی بر اینکه در طول عده زوجه در محل زندگی زوج سکونت داشته است.
• رضایت زوجین به ثبت طلاق در شناسنامه

مهریه در طلاق رجعی

مهریه در طلاق رجعی همچنان به عهده مرد است و مرد برای طلاق باید مهریه همسر را طبق عقدنامه پرداخت کند. البته ممکن است در برخی موارد زوجه مهریه را بذل یا هبه کند که در این‌صورت مرد از پرداخت مهریه بری می‌شود. در رابطه با اجرا گذاشتن مهریه بخوانید.

طلاق رجعی نوبت اول چیست؟

اگر زوجین برای نخستین بار از یکدیگر طلاق بگیرند، طلاق آن‌ها طلاق رجعی نوبت اول است. که در زمان عده امکان رجوع وجود دارد. اما اگر زوجین سه مرتبه به صورت رجعی از یکدیگر جدا شوند و سه بار مجدد ازدواج کنند، برای بار چهارم امکان رجوع نخواهند داشت. بنابراین برای بار چهارم اگر بخواهند مجدد زندگی مشترک را آغاز کنند، باید به عقد نکاح هم درآیند. به عبارت دیگر در طلاق مرتبه سوم دیگر مرد حق رجوع ندارد و طلاق بائن است.

طلاق رجعی چقدر زمان می‌برد؟

بعد از طلاق و انجام متارکه، زوجه باید به مدت ۳ طهر (در صورت عدم بارداری) و یا تا زمان تولد فرزند(درصورت بارداری) عده نگه دارد. بنابراین علاوه بر مدت زمانی که برای طی کردن مراحل اداری طلاق لازم است، این سه ماه نیز به مدت زمان طلاق افزوده می‌شود.

صیغه طلاق رجعی

صیغه این نوع طلاق با طلاق‌های دیگر تفاوتی ندارد. بنابراین تنها تفاوت این نوع از طلاق، صرفا به وجود حق رجوع برای مرد مربوط است.

عده طلاق رجعی

• برای زن باردار تا پایان وضع حمل
• ۳ طهر از عادت ماهیانه
• گذشت ۳ ماه و یا ۳ ماه و ۱۰ روز

نقش وکیل در طلاق رجعی

پروسه طلاق بسیار زمان‌بر و فرساینده است. معمولا زوجین در طول فرآیند طلاق به لحاظ مالی، روحی و اجتماعی تحت فشار قرار می‌گیرند. در صورت وجود فرزند این شرایط پیچیده‌تر نیز خواهد شد. بر همین اساس بهتر است پیش از اقدام به طلاق و در طول فرآیند طلاق حتما با یک وکیل طلاق مشورت کنید. در بسیاری از موارد افراد به دلیل عدم آگاهی نسبت به حقوق و تعهدات‌شان، متحمل زیان‌های جبران‌ناپذیری می‌شوند. بنابراین برای جلوگیری از تضییع حقوق طرفین، بهتر است حتما از یک وکیل خبره کمک بگیرید.

گروه وکلای هوداد با وکلای خبره و باتجربه آماده ارائه مشاوره حقوقی به شما عزیزان است. افزون بر این، برای آشنایی بیشتر با سایر مقررات و حقوق خانواده، طلاق توافقی، وکیل تغییر نام و … می‌توانید سایر مقالات کاربردی ما را مطالعه کنید.