روش بخشش مهریه به همسر

روش بخشش مهریه به همسر

روش بخشش مهریه به همسر

 

همان‌طور که می‌دانید مهریه مهم‌ترین حقوق مالی زن است که می‌تواند به اختیار از حق خود گذشت کند. در این مقاله روش بخشش مهریه به همسر و عواقب حقوقی آن را برایتان بازگو می‌کنیم.

در آیه ۴ سوره نساء «و ءاتُوا النّساءَ صَدُقاتِهِنُّ نِحلَۀ…» از مَهر با عنوان «صَدُقه» یاد شده که راستین بودن پیوند زناشویی و علاقه مرد را نشان می‌دهد. مهر یا صداق مالی است که شوهر به هنگام وقوع عقد ازدواج پرداخت آن را به زن برعهده می‌گیرد و مکلف است بلافاصله پس از امضای قرارداد ازدواج (عقدنامه) هر لحظه که زن مطالبه کند یا به هنگام جدایی حتی در صورتی که طلاق توافقی باشد، آن را بپردازد (البته در فرضی که مهریه عندالمطالبه باشد). مطابق ماده ۱۰۷۸ قانون مدنی هر چیزی را که مالیت داشته و قابل تملک باشد، می‌توان مهریه قرار داد.

در توضیح شرط اول باید بگوییم که مالیت داشتن موضوع مهریه به این معناست که چیزی که قرار است مهریه قرار بگیرد باید ارزش مالی داشته و از قابلیت خرید و فروش برخوردار باشد. ازاین رو اشیایی مانند بال پروانه و هر‌آنچه فاقد ارزش مالی باشد قابل مهر قرار گرفتن نیست.

شرط دوم این ماده قانونی به قابلیت تملک اشاره دارد. بدین معنی که مثلاً مال موقوفه یا بخشی از اموال عمومی که قابل نقل و انتقال به اشخاص نیست نمی‌تواند به عنوان مهر قرار گیرد.

زن از چه زمانی می‌تواند مهریه‌اش را بگیرد؟

طبق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی «به مجرد عقد، زن مالک مهر می‌شود و می‌تواند هر نوع تصرف که بخواهد در آن بکند». در بسیاری از موارد وقتی زوجه در مقام اخذ مهریه بر‌می‌آید با امتناع زوج از تادیه و تسلیم آن روبرو می‌شود که در این صورت زوجه باید از طریق مراجع قانونی صلاحیت‌دار برای مطالبه مهریه خود اقدام کند.

آشنایی با روش‌های بخشش مهریه به شوهر

در خلال توضیح روش‌های بخشش مهریه به همسر، به این سوال نیز پاسخ می‌دهیم که زنی که مهر خود را به همسرش بخشیده است می‌تواند از بخشش خود رجوع و مهر خود را به صورت مجدد مطالبه کند یا خیر؟

سه حالت ممکن برای بخشش مهریه به شوهر:

  • حالت اول: زوجه درخصوص مهریه، مافی‌الذمه زوج را ابراء می‌کند. به این بیان که می‌گوید از نظر من تو دیگر تکلیفی برای پرداخت نخواهی داشت (تو را از پرداخت مهریه بری می‌کنم) و باعث می‌شود تا تکلیف در ادای مهر به طور کلی ساقط شود. در این حالت زن حق رجوع از مهریه را ندارد. البته ساقط شدن این حق مستلزم ثبت در دفتر اسنادرسمی است.
  • حالت دوم: زوجه در قبال جدایی، مهریه خود را به شوهر بذل می‌کند. بذل در قبال طلاق‌های خُلع و مُبارات انجام می‌شود. خُلع و مُبارات دو نوع طلاق در فقه و حقوق اسلامی است که در آن زن با واگذاری مالی به شوهر از وی جدا می‌شود. این مورد مربوط به زمانی است که زن از شوهر به قدری تنفر پیدا می‌کند که حاضر می‌شود با پرداخت پول از قید همسری رها شود. این مال ممکن است مهریه زن یا معادل آن باشد. به همین جهت در فرهنگ عامه از عبارت «مهرم حلال و جانم آزاد» در اشاره به این نوع طلاق استفاده می‌کنند. بنابراین زن با پرداخت مالی به شوهر، می‌خواهد که از او جدا شود. اگر زن در ایام عده طلاق از بذل خود رجوع کند، طلاق ملغی و کان لم یکن خواهد شد. یعنی همچنان زن و شوهر محسوب می‌شوند و مثل اینست که اصلاً جدایی صورت نگرفته است. پس در این حالت زن حق رجوع از مهریه را تا پایان مدت عده دارد.
  • حالت سوم: زوجه مهریه خود را به زوج هبه می‌کند و می‌گوید من مهر خود را به تو بخشیدم؛ در این حالت است که همانند سایر اشکال هبه، تکلیف شوهر در پرداخت به طور کلی از بین نمی‌رود؛ چرا که زن می‌تواند در تحت شرایطی از هبه مزبور رجوع و مهر خود را مطالبه کند. خواه طلاق گرفته باشد یا حین زندگی مشترک باشد.

 

زن از چه زمانی میتواند مهریه‌اش را بگیرد

نکات مهم بخشیدن مهریه به شوهر

  • بخشش مهریه به همسر نیازی به اجازه پدر ندارد.
  • در بخشش، زن باید در کمال صحت عقل و سلامت مهریه خود را بذل کند.
  • بهتر است قبل از بخشش، معنی حقوقی عبارات ابراء، اقرار یا دریافت مهریه را بدانید. پیشنهاد ما این است که دراین ارتباط حتما با وکیل متخصص هوداد مشورت کنید.
  • بهتر است هنگام بخشش مهریه در دفاتر اسناد رسمی، فردی از نزدیکان زوجه به عنوان شاهد حضور داشته باشند.

اگر در عقد ازدواج مهر تعیین نشده باشد چه می‌شود؟

اگر در عقد دائم مهریه ذکر نشده باشد یا عدم مهر شرط شده باشد، عقد ازدواج درست است و طرفین می‌توانند بعد از عقد در مورد مهر توافق کنند. اما اگر پیش از توافق در مورد مهریه، بین آنها نزدیکی واقع شود، زوجه فقط می‌تواند المثل (مهریه‌ای که به موجب قرارداد تعیین نشده، بلکه بر مبنای عرف و عادت و با توجه به وضعیت زن از لحاظ موقعیت اجتماعی، خانوادگی و تحصیلات و با در نظر گرفتن مقتضیات زمان و مکان معین می‌شود) مطالبه کند. اما در مورد نکاح موقت بر اساس ماده ۱۰۹۵ قانون مدنی عدم مهر در عقد موجب بطلان است.

تا چه میزان می‌توان مَهر تعیین کرد؟

مطابق آیات و روایات سقف معینی برای تعیین مهر مشخص و معین نشده است. بنابراین میزان مهریه کف و سقف (حداقل و حداکثر) ندارد. لذا تصور عده‌ای مبنی بر اینکه مطابق قانون جدید فقط ۱۱۰ سکه می‌توان مهر قرار داد، نادرست است.

قانون جدید میزان مهریه را مشخص نکرده و فقط ضمانت اجرای مهریه مازاد بر ۱۱۰ سکه را کاهش داده است. از این‌رو تا ۱۱۰ سکه ضمانت اجرای مدنی و کیفری دارد. یعنی اگر مرد مهر را نداد و دادخواست اعسار هم ندهد یا اعسارش رد شود، برابر ماده ۲ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی به تقاضای زن، زوج حبس می‌شود. اما نسبت به مازاد بر ۱۱۰ سکه ضمانت اجرای کیفری وجود ندارد.

بیشتر بخوانید: وکیل انحصار وراثت چه وظایفی دارد؟

آیا شرط گرفتن حق طلاق، بخشیدن مهریه به همسر است؟

در این خصوص باید گفت تعلق گرفتن مهریه به زن، به زوج بستگی دارد. به این صورت که مرد هنگام وکالت دادن، بذل مهریه را لحاظ کرده باشد یا خیر. در حق طلاق حدود اختیارات برای زن اهمیت زیادی دارد زن می‌تواند در حین وکالت دادن مرد، از سردفتر بخواهد که بذل و بخشش تمام یا بخشی از مهریه به همسر در این وکالت قید شود.

افزایش مهریه بعد از عقد چگونه است؟

از جمله نکات حقوقی مهم، افزایش آن بعد از عقد است. خوب است بدانیم افزایش ثانوی مهریه مورد استناد قانون نیست. به این معنا که بعد از وقوع عقد و ثبت مهریه، طرفین تصمیم به افزایش آن می‌گیرند و حتی اقرارنامه‌ای هم بین خود تنظیم می‌کنند. این شرایط جدید نمی‌تواند به عنوان مهریه اصلی تلقی شود و در واقع این نوع افزایش یک تعهد است که عنوان و امتیازات مهریه را ندارد.

 

بخشش مهریه به همسر در عقد موقت

 

بخشش مهریه به همسر در عقد موقت

  اگر می‌خواهید مهریه خود را در عقد موقت ببخشید، ابتدا لازم است به نکات زیر دقت فرمایید:

  • در عقد موقت اگر مهری برای زن تعیین نشده باشد، عقد باطل است.
  • اگر در عقد موقت زن در مدت تعیین شده و قبل از نزدیکی فوت کند، مهریه به او تعلق می‌گیرد.
  • در نکاح موقت اگر مرد تا آخر مدت تعیین شده با زن نزدیکی نکرد، زن می‌تواند تمام مهریه را از مرد بگیرد.
  • در عقد موقت اگر شوهر قبل از نزدیکی تمام مدت باقیمانده از عقد نکاح را به زن ببخشد باید نصف مهریه را به زن بدهد.

 

رای شما به بهبود خدمات ما کمک میکند :
تا احقاق حق کامل در کنار شما ایستاده ایم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *